domingo, 15 de agosto de 2010

sábado, 14 de agosto de 2010

DECLARAÇÃO FINAL DA CONFERÊNCIA


“Primeiro Encontro sobre as Línguas Nacionais de Timor-Leste”

5-6 Agosto, 2010

Os participantes nesta Conferência:

1) Reconhecem o papel único que as línguas locais ou línguas maternas desempenham na definição da identidade e cultura dos leste-timorenses.



2) Afirmam o seu compromisso e vontade de ajudar o Governo e o Estado de Timor-Leste a respeitar as suas obrigações constitucionais de valorizar e desenvolver as línguas nacionais de Timor-Leste, através de:



a) Estabelecimento de Conselhos para a Promoção das Línguas Maternas para cada língua local, que funcionarão como guias e centros de informação para todas as pessoas que se interessem por cada uma destas línguas maternas;



b) Colaboração contínua com o Instituto Nacional de Linguística (INL) e outras autoridades relevantes para o desenvolvimento de materiais, incluindo dicionários, perfis linguísticos, material para alfabetização e documentação audiovisual/escrita das nossas línguas.



3) Apelam ao Governo de Timor-Leste que seja generoso e aumente adequadamente o seu apoio financeiro ao INL enquanto instituição responsável pela protecção e desenvolvimento das línguas de Timor-Leste, incluindo o desenvolvimento de ortografias padronizadas que possam também ser aplicadas para as restantes línguas maternas.



4) Pedem ao Governo de Timor-Leste que considere seriamente o papel das línguas maternas no nosso sistema educativo, principalmente na fase inicial do ensino básico, tendo em atenção os resultados obtidos pela experiência e as boas práticas internacionais que mostram que a língua materna é melhor para ajudar as crianças a desenvolverem as suas competências básicas de literacia.



5) Pedem ao Governo que crie um pacote para o desenvolvimento das línguas nacionais, incluindo um orçamento para a capacitação de recursos humanos.



6 de Agosto de 2010

Fonte: A declaração foi enviada para mim pela Mana Kirsty Sword Gusmão.

Um artigo sobre poder na sociedade tradicional de Timor pode-se ler aqui : 
http://info.worldbank.org/etools/docs/library/139608/finalreport.pdf

quarta-feira, 11 de agosto de 2010

Escritor nasceu em Cabezón de la Sal, Cantábria (Espanha), em 1929, é filho de pai português e mãe espanhola



O escritor Fernando Echevarría foi distinguido, por unanimidade, com o Grande Prémio de Poesia da Associação Portuguesa de Escritores/Correios de Portugal (APE/CTT) 2009 pelo livro "Lugar de Estudo", anunciou hoje a organização. O júri do galardão - constituído por Armando Silva Carvalho, Maria João Reynaud e Sérgio Sousa - considerou que a obra representa “um momento singularmente alto de poesia portuguesa contemporânea". Instituído em 1980 pela APE, o Grande Prémio de Poesia é patrocinado pelo Correios de Portugal (CTT), tem o valor de 5.000 euros e é relativo ao ano de 2009.
"Os cerca 270 poemas inéditos que o compõem são a expressão vigorosa de uma arte poética que o título resume. A poesia é, para este autor, um lugar de estudo e de aperfeiçoamento do trabalho poético, o qual é também o lugar da língua", acrescenta o júri na acta.

"Lugar de Estudo" (2009) é editado pelas Edições Afrontamento.

Fernando Echevarría, recentemente distinguido com o Prémio Sophia de Mello Breyner Andresen pelo conjunto da obra, vence pela segunda vez - a primeira foi 1991 - o Grande Prémio de Poesia APE/CTT.

Nascido em Cabezón de la Sal, Cantábria (Espanha), em 1929, Fernando Echevarría é filho de pai português e mãe espanhola. Estudou Humanidades em Portugal, Filosofia e Teologia em Espanha.

Na sua vasta obra contam-se os livros "Entre Dois Anjos" (1956), "A Base e o Timbre" (1974), " Fenomenologia" (1984), "Uso da penumbra" (1995), "Epifanias" (2007) e "Obra Inacabada" (2007).

Entre outros galardões, recebeu também o Prémio de Poesia António Ramos Rosa (1998), o Prémio Luís Miguel Nava (1999), o Prémio D. Dinis (2007) e foi condecorado com a Ordem do Infante D. Henrique (2007).

Instituído em 1980 pela APE, o Grande Prémio de Poesia é patrocinado pelo Correios de Portugal (CTT), tem o valor de 5.000 euros e é relativo ao ano de 2009.

O artigo retirado de http://fabricadosblogues.blogspot.com/2010/08/grande-premio-de-poesia-para-fernando.html

terça-feira, 10 de agosto de 2010

Iha kalan ne’e nia rohan


Iha kalan ne’e nia rohan

Ó-nia lalatak mai hamaluk ha’u

Ó isin ne’ebe la hafalun ho hena

Halimar iha ha’u-nia hanoin

Lori ha’u ba kaer lalehan nia kmanek.



Rona ema temi ó-nia naran

Ha’u-nia laran taridu

Bainhira haree ó

Ha’u-nia fuan tuku-tuku

Maibe ha’u-nia klamar hakmatek no ksolok.



Iha kalan ne’e nia rohan

Ó ha’u nian tomak.